Procedure: Grensoverschrijdend gedrag

Definitie grensoverschrijdend gedrag

Grensoverschrijdend gedrag

Grensoverschrijdend gedrag is elk gedrag dat jou een onveilig gevoel geeft, dat jou het gevoel geeft dat jouw persoonlijke grens is overschreden, of dat nu fysiek of psychologisch is. Bijvoorbeeld pesten, aanranding, ongewenst seksueel gedrag, agressie of machtsmisbruik. Het maakt niet uit of zoiets offline of online gebeurt: grensoverschrijdend gedrag kan nooit door de beugel.

Soms is het heel duidelijk dat gedrag over de grens gaat, zoals bij verkrachting of fysiek geweld. Maar vaak merk je pas achteraf dat iets wat iemand deed over een grens ging. Het grensoverschrijdende kan ook zitten in subtiel gedrag dat zich herhaalt.

Voorbeelden

Voorbeelden van grensoverschrijdend gedrag zijn:

• Fysiek of psychisch geweld: iemand valt je aan, doet je op een andere manier pijn of dreigt ermee om dat te doen.
• Seksueel geweld: iemand maakt bijvoorbeeld seksuele opmerkingen, dwingt je tot seksuele activiteiten, raakt je ongewenst aan of vraagt je om seksuele foto’s of filmpjes door te sturen.
• Pestgedrag en intimidatie: iemand maakt kwetsende opmerkingen, verspreidt kwetsende of beledigende informatie of zet jou onder druk om iets te doen wat je niet wilt. Ook stalking en chantage zijn vormen van intimidatie.
• Discriminerende intimidatie: iemand tast je waardigheid aan door een vijandige, beledigende en vernederende omgeving te creëren op basis van wie je bent, bijvoorbeeld op basis van je leeftijd, geslacht, religie, enzovoort.
• Machtsmisbruik: iemand zet jou onder druk om iets te doen dat je niet wilt en gebruikt daarvoor macht die jij niet hebt. Bijvoorbeeld een leidinggevende of coach, of iemand naar wie je opkijkt.

Die voorbeelden zijn zeker niet de enige vormen van grensoverschrijdend gedrag. Daarom is het zo belangrijk dat je melding maakt van gedrag dat voor jou over de grens gaat.

Preventie

We volgen de campagnes van het Vlaams Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag en hangen de affiches uit in de residentie. Periodiek maken we het thema bespreekbaar op de gebruikersraad.

Zowel in de verblijfsovereenkomst als in de interne afsprakennota is opgenomen dat geen enkele vorm van grensoverschrijdend gedrag getolereerd wordt.

Detectie

Bij detectie gaat het vooral over het herkennen én erkennen van elke vorm van grensoverschrijdend gedrag. Grensoverschrijdend gedrag kan zich in kleine zaken manifesteren. Dit kan gaan over het meermaals uiten van onterechte kritiek, over bedreigingen, uitsluitingen, roddels, enzovoort. Vaak is het een opeenstapeling van verschillende elementen die ervoor zorgen dat dat gedrag als grensoverschrijdend wordt ervaren. Het is als organisatie dan ook van cruciaal belang om oplettend te zijn voor deze kleine elementen.

Werkwijze

• Elke werknemer dient zich aan een bepaalde gedragscode te houden zoals vermeld in het kwaliteitshandboek.
• Elke bewoner dient zich aan een bepaalde gedragscode te houden zoals vermeld in de interne afsprakennota.
• Elke eigenaar, bezoeker, familielid, dienstverlener enzovoort dient zich te houden aan de algemene gedragscode met het oog op respect naar anderen toe.

Wanneer er op welke wijze dan ook grensoverschrijdend gedrag wordt waargenomen, kan men hierover een melding maken bij de beheersinstantie, bij het Agentschap Zorg en Gezondheid of het Vlaams Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag. Bij het Vlaams Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag zijn er geen ‘misschiens’: je kunt er veilig praten over elke vorm van grensoverschrijdend gedrag.

Bij een interne melding zal er een dossier opgemaakt worden en de opvolging zal met de nodige discretie gebeuren. Meldingen kunnen anoniem gebeuren, zowel bij de beheersinstantie, als bij het Agentschap Zorg en Gezondheid of het Vlaams Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag. Binnen de beheersinstantie kunnen meldingen gebeuren aan de woonassistent, operationeel coördinator, directie of bij de vertrouwenspersoon.

Indien de beheersinstantie geen oplossing kan bieden of indien het grensoverschrijdend gedrag van zulk een ernstige aard is dat er andere partijen bij betrokken dienen te worden, kan de beheersinstantie een proces-verbaal laten opmaken bij de politie.

Betreft het een werknemer van de beheersinstantie die het grensoverschrijdend gedrag heeft gesteld, dan zal dit intern opgevolgd worden met de nodige transparantie naar de indiener van de klacht en/of het slachtoffer. Al naargelang de ernst van het gedrag zal een bepaalde sanctie getroffen worden. In dit laatste kader zal tevens het Agentschap Zorg en Gezondheid in kennis gesteld worden van het dossier.

Bronnen

• Masterproef Masquelier Margaux: Grensoverschrijdend gedrag: een probleem van werknemer of werkgever? Een onderzoek naar het beleid van grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer van de zorgsector
• Vlaams Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag